Priroda
Promocije
Adresar

Hotel Vrujci

Opština: Valjevo
Adresa: Gornja Toplica, Banja Vrujci
Telefon: (+381 14) 66-118

Hobby Art Shop Dve Šmizle

Opština: Beograd
Adresa: Jurija Gagarina 149, lok 31
Telefon: (+381 11) 318 9340

Zlatar

Opština: Nova Varoš
Adresa: Nova Varoš, RH Centar Zlatar, Babića brdo
Telefon: (+381 33) 61-777, 61-881

Hotel President De Luxe

Opština: Kragujevac
Adresa: Janka Veselinovića 52
Telefon: (+381 34) 6305-935

Hotel Logos

Opština: Ivanjica
Adresa: Katići bb
Telefon: (+381 32) 873-704
Prijatelji sajta
Korisni linkovi

Reke, jezera i bare › Dunav

Dunav

Dunav je 27 reka po veličini na svetu a 32 po slivu (porečju), dok je u Evropi druga reka iza Volge.

Dunav nastaje od reke Brege i Brigaha, koje izviru u Švarcvaldu i spajaju se kod mesta Donaušingena (na 678 m nad morem) i odatle teku pod imenom Dunava. Izvor Brega je blizu Furtvangena, na 1.078 metara visine. Tako je ustvari Dunav reka bez "izvora". Takozvani izvor Dunava obzidan je mramorom sa natpisom "Caput Danubii", u parku Donaušingena, zapravo je prvi i neznatan pritok Dunava. Dunav iz Baden'Njuntenberga, gde prolazi kroz Sigmaringen i Ulm, ulazi preko Bavarske (Regensburg i Pasau) u severnu Austriju (prolazeći kroz Linz i Beč), pa kroz jug Slovačke gde prolazi kroz Bratislavu, prelazi preko Mađarske (kroz Budimpeštu) od severa prema jugu i ulazi u istočnu Hrvatsku (prolazeći kraj Vukovara) i severnu Srbiju. Prolazeći kroz Beograd, reka kasnije stvara granicu između Srbije i Rumunije, pa kasnije i između Rumunije i Bugarske, nakon čega se uliva u Crno more u Rumuniji, stvarajući veliku deltu na granici s Ukrajinom. Republika Moldavija je 1990. godine, dobila pristup na otprilike 300 metara leve obale reke kod Giurgiliestja (između gradova Galati i Reni).
Na ušću u Crno More Dunav stvara deltu (5.500 km2 ) sa tri veća rukavca.
Delta Dunava je zaštićena prirodna regija u Rumuniji i Ukrajini gde se nalazi šuma Letea. Deltu je Unesko označio kao svetsku baštinu 1991. godine. Rumunija koja je 1984. godine, otvorila kanal od 64 kilometra od Crnevode do Crnog mora, čime je skratila put od 400 kilometara, izrazila je zabrinutost zbog ekoloških posledica izgradnje kanala Dunav-Crno more s ukrajinske strane.


Dunav od izvora pritoke Brege u Švarcvaldu do ušća u Crno More dugačak je 2.897,6 km (u vazdušnoj liniji 1.630 km ). Dunavski sliv - bazen obuhvata 816.947 km2, što predstavlja 8,5 % površine Evrope. Pored njegovih obala u 8 država žive pripadnici 10 naroda, a u njegovom slivu živi oko 80 miliona Evropljana. Najduže obale Dunava u okviru svojih granica ima Rumunija a Ukrajina najkraće, ali sa najboljim uslovima za plovidbu.
Prema fizičko-geografskim uslovima reka se deli na:
- gornji (Alpski),
- srednji (Panonski) i
- donji (pontski) Dunav.

Dužina sliva iznosi 1.690 km a širina 820 km. 0blik mu je asimetričan, s tim da desna strana reke zahvata 44 % a leva 56 % površine sliva. Hidrografski sistem Dunava nastao je između slivova Sredozemnog mora na jugu, kanala La Manš i Severnog mora na zapadu i Baltičkog mora na severu. Ovi slivovi imaju malu širinu pa su pritoke tih mora uglavnom male dužine. Sve ove pritoke izviru na spoljnoj strani crnomorske vododelnice, u unutrašnjosti evroskog kontinenta i teku periferno do najbližeg mora, što im daje maritimna svojstva.

Dunavski hidrografski sistem ima odlike centralnog odvodnjavanja, koje se vrši od vododelnica koje nisu daleko od pomenutih mora prema unutrašnjosti evropskog kontinenta u pravcu sa zapada prema istoku. Crno more, na čijoj zapadnoj obali se završava tok Dunava, spada u mora koja su skoro po strani od važnijih pomorskih puteva i skoro potpuno odvojena od njih. Crno more spojeno je sa Sredozemnim morem uskim morskim prolazima Bosforom (0,7 km) i Dardanelima (1,7 km) te po svom položaju ima izrazito kontinentalna obeležja. Centralno odvodnjavanje Dunava i kontinentalne osobine Crnog mora daju njegovom Slivu kontinentalne osobine. Zato se reka Dunav i njegov sliv bitno razlikuju od ostalih evropskih plovnih reka i njihovih slivova u centralnoj, zapadnoj i južnoj Evropi.

Sliv alpskog ili gornjeg Dunava proteže se od Devinskih vrata (1.880 km). Sliv panonskog ili srednjeg Dunava prostire se uzvodno od Turnu Severina (951 km), a sliv pontskog ili donjeg Dunava leži nizvodno od Tura Severina (Drobeta) do Crnog mora. 0vo je zbog toga sto veliki planinski lanci Alpa i Karpata dele sliv Dunava na tri dela, koji se medjusobno bitno razlikuju po svojim morfološkim i hidrološkim osobenostima.

Pritoke reke Dunav

U Dunav utiče oko 300 pritoka, od kojih su po hidrološkom značaju važne 180, a 120 su srednje reke, od kojih su plovne 34 reke za brodove. Opšta dužina plovnih pritoka Dunava iznosi oko 1920 km. H.S. "Dunav-Tisa -Dunav" ima plovnu dužinu 664 km. Kada se tome doda ukupna plovna dužina Dunava, koja iznosi 2.588 km, računajući od Ulma do Crnog mora, dobija se ukupna navigaciona dužina plovnih puteva u bazenu Dunava od 5.172 km. Tako da Dunav po značaju u svetskom unutrašnjem vodnom saobraćaju zauzima 6. mesto posle: Misisipija, Rajne, Ohaja, Volge i Jangcekjanga. Međutim, po značaju u Evropi je na 3 mestu iza: Rajne i Volge.
Desne pritoke sliva daju 66 % količine vode u Dunavu, a leve 34 %.
Pritoke koje se nalaze većinom u Alpama, većinom priteču s desne strane.

Kanal Dunav – Tisa – Dunav

Kanal Dunav-Tisa-Dunav je jedinstveni sistem kanala protiv poplava kao i za navodnjavanje zemljišta; kao i za plovni put, za otpadne vode, za turizam, lov i ribolov. Sistem kanala koji se protežu na oko 12.700 km², između reka Dunav i Tisa, u Bačkoj i Banatu, na teritorije Vojvodine.

Ukupna dužina kanala je 929 km, uključujući nove i stare kanale i pritoke koje su bile cele ili delom obnovljene i integrisane u sistem kanala. U mreži kanala postoje 51 objekta - 24 kapije, 16 predvodnica, 5 sigurnosnih kapija, 6 pumpi, kao i 180 mostova. Ova mreža omogućava sušenje oko 700.000 ha zemljišta i navodnjavanje 50.000 ha. Moguća plovidba kanalom je 664 km. U sistemu kanala nalazi se 14 luka za utovar-istovar tereta.
Od 1958 -1976 rađena je rekonstrukcija, kao i novi kanali u postojećem sistemu kanala koji su pravljeni još za vreme Austro-Ugarske. U tom periodu sagrađeno je 84 mosta - 62 za vozila, 19 za železnicu i 3 pešačka mosta. Jedna od najznačajnih građevina na kanalu je brana kod Novog Bečeja na Tisi, koja reguliše vodostaj i navodnjava oko 300.000 ha zemljišta u glavnom kanalu u Banatu.

Turizam na Dunavu

Dunav kroz Srbiju treba doživeti. Jedinstveno nautičko i avanturističko iskustvo, nova saznanja, istraživačka iskušenja i različiti oblici zabave u ekološki očuvanom okruženju, neodoljiv su izazov za sve ljude radoznalog duha i otvorenog srca.
U Srbiji Dunav dostiže svoju punu snagu. Tu snagu on nosi smireno i dostojanstveno. Samo u krivinama ubrza kretanje, da bi, nakon što savlada prepreku, ponovo usporio, nastavljajući put otmenom suzdržanošću.

Autoritetom iskonske snage, Dunav obavezuje i sve svoje saputnike na odmereno ponašanje. Možda se zato, samo na mestima koja im Dunav odabere, oni tako rado prepuštaju neobaveznoj i opuštenoj zabavi, druženju i igri, na nekoj od zaštićenih plaža, uz kafane ili izletišta. Jer, već narednog dana, Dunav ih neumoljivo vodi dalje, na svom putu do mora.
Od Panonske ravnice na severu do Đerdapa, najveće rečne klisure u Evropi, predeli i vidici se neprestano i iznenađujuće menjaju. Svaka okuka je novo putovanje. Pored vas promiču izuzetni ribolovni tereni, nacionalni parkovi, zalivi, bujnom vegetacijom obrasla ostrva, peščani sprudovi, limani, tršćaci i kristalno čista protočna jezera. Guste šume, veličanstvene klisure i kotline prave su oaze retke flore i faune. One vas vode u netaknuto carstvo prirode, kakvih je u Evropi sve manje.
U savršenom skladu sa prirodom, duž dunavskih obala nižu se mnoga preistorijska naselja, rimska i srednjovekovna granična utvrđenja, manastiri i crkve, ali i dinamični moderni gradovi.

Dunav je istorija, ali i sadašnjost i budućnost. To je reka vremena.
Na dunavskim obalama žive različite životinje - planinski divojarci, srne, jeleni, medvedi, divlje svinje, vukovi, lisice, risovi, zečevi i druge životinje.
U ritovima, barama ili na adama Dunava gnezde se divlje ptice: patke, divlje guske, pelikani, galebi, čaplje, rode, kormo-rani, lopatari, nilski flamingo itd.
Obale Dunava bogate su listopadima a manje sa četinarima. Naročito su bogate plodnim oranicama, voćnjacima i vinogradima ( još iz doba Rimljana, koji su prvi doneli lozu na sunčane obale Dunava u našoj zemlji ).
Vode Dunava su bogate rečnom ribom i rakovima. Najbogatiji ribarski tereni su na našem delu toka Dunava između Apatina i ušća Drave kao i u Đerdapu.
Posebno treba pomenuti Kopačevski rit "kao poslednju oazu", nedirnute prirode, koji se nalazi u tzv. "Dravskom trouglu" ( između: Apatina - Osijeka - Ušća Drave u Dunav). 0vo je sada jedino preostalo prirodno mesto sa jedinstvenim primercima divljih životinja, ptica i riba u Evropi. Za mnogobrojne turiste izgrađena je mala flota čamaca koja ih prevozi u kanalima rita na "foto-safariju".

Na Donjem Dunavu od aprila do maja lovi se moruna i jesetra. Od ikre morune spravlja se čuveni "crni kavijar", koji je po kvalitetu jedan od najboljih na svetu. Registrovani su ulovi kapitalnih egzemplara morune do 300 kg. Izgradnjom HE "ĐerdapI i II " ove ribe iz Crnog mora su iskorenjene ( zbog nemogućnosti prolaza kroz brane ) iz našeg dela toka Dunava sve do Prahova.

Danas narodi svih podunavskih zemalja koriste vode, odnosno plovni put Dunava i prirodne lepote u nautičko-turističke i rekreativne aktivnosti, to ima za posledicu "brisanje svih granica i barijera među ljubiteljima Dunava i najviše doprinosi razumevanju među podunavskim narodima.
Među brodarima, kao i među pomorcima, od pamtiveka postoji velika međusobna solidarnost u borbi sa stihijom ili zlom sudbinom na talasima Dunava. Nebrojeni su primeri da su posade brodova spašavale kako brodove tako i ljudske živote na Dunavu.

Ovaj "običaj" postao je najvažniji deo Zakona o pomorskoj i unutrašnjoj plovidbi SRJ, prenoseći tako vekovima tradiciju da se uvek i u svakoj prilici pruža pomoć brodu i posadi u nesreći, pod uslovom da se time ne dovodi u opasnost sopstvena bezbednost broda i posade.

Najpoznatija, najatraktivnija i najstarija međunarodna priredba podunavskih zemalja je: "Dunavska regata" kajakaša i kanuista, koja svake godine od Ulma do Suline, u julu i avgustu, okuplja sportiste-veslače iz svih podunavskih zemalja, Evrope i SAD, koji snagom svojih mišića veslaju skoro 2.600 km.
Isto tako postoji i tradicionalna regata amatera - nautičara pod pokroviteljstvom nedeljnog časopisa "Ilustrovana Politika" koja počinje svake godine za "Dan borca - 4 juli" i traje oko dve nedelje. Učestvujući u regati sportski čamci obično brode trasom koja vodi od Beograda Dunavom do S.Slankamena, zatim Tisom od ušća do Starog Bečeja, gde se ulazi u HS "Dunav-Tisa-Dunav" i kanalima stiže do Bogojeva ponovo u Dunav i plovi nazad do Beograda. Za sve učesnike regate nezaboravni su dani provedeni u plovidbi "Panonskim morem" a posebno vreme druženja pored kotlića u kome riblja čorba garantuje dobro raspoloženje koje se po pravilu nastavlja dobrom "kapljicom" uz zvuke instrumenata i pesmom: "Oj Dunave, Dunave, ti Dunave plavi...".
Potez Dunava od Beograda do Kladova pored prirodnih i istoriskih atrakcija nudi veoma razvijene turističke kapacitete u društvenom i privatnom sektoru "Đerdap -Turist" iz Kladova, ima najveću ponudu u hotelskim objektima, koji su podi¬gnuti na obalama Dunava, u Smederevu, Velikom Gradištu, Golupcu, Donjem Milanovcu, Tekiji, Karatašu i Kladovu. Pored atraktivne kuhinje hoteli nude gostima sportske terene, bazene za kupanje, izlete i šetnje brodovima po jezeru u Đerdapu na istorijska nalazišta i znamenitosti kao što su "Lepenski Vir" i "Trajanova tabla" ( koja za sada može samo da se vidi sa vode).

Uz Dunav se protežu čak i dva nacionalna parka Srbije. Prirodna bogatsva ovog poteza Dunava pored ostalog nude izobilje poljoprivrednih i stočarskih proizvoda koji su nadaleko čuveni po svom kvalitetu. Naročito je čuven homoljski ovčiji sir sa bačija u Đerdapu. Bogatsvo šuma i livada u Đerdapu je garancija kvalitetnog meda za koji se od davnina, zna da ima lekovita svojstva.
Zato mnogi nautičari-amateri i turisti kreću svake godine put Đerdapa. Za ljubitelje Dunava naročito je važno da u Đerdapu ima skoro isto sunčanih dana kao na Hvaru u Jadranskom moru. Kada se tome doda da "ispod" Golupca uopšte nema komaraca, pomenuti potez Dunava je naročito atraktivan za one koji su alergični na ubode ovih dosadnih letnjih "saputnika".

Vekovima poznata napast "Golubačka mušica" iz pećina pored drevnog Golubačkog grada iskorenjena je posle izgradnje HE "Đerdap I" i sada je motiv "lađarskih" priča o ovoj napasti, koja je uništavala stoku u podunavlju.
Nikada do danas neka reka nije inspirisala toliko umetnika i graditelja da stvaraju remek-dela. Svako ko je jednom plovio Dunavom biće njegov zaljubljenik, jer nijedna druga reka nema takvu raznolikost predela, istorijskih lokaliteta, prelepe arhitekture i kulturnog blaga. Dunav je najtajanstvenija reka Evrope. Za neke on je njen kralj, za druge njegova kraljica. On krije i svoje pravo mesto rođenja u teško pristupačnim pećinama Švarcvalda i pravo mesto svog susreta sa Crnim morem.
Otkada je izgubio svoje Panonsko more, koje se protezalo od Alpa do Balkanskih i Karpatskih planina, on se mukotrpno bori i krivuda, probijajući se kroz stene i okuke, niz divlje i romantične kanjone, kako bi tekao pored veličanstvenih zamkova, tvrđava i manastira, okružen očaravajućim predelima i baroknim sjajem svojih obala.
Dunav nije samo reka. To je autentičan svet uzbudljivih prirodnih lepota, čuvar tragova najstarijih civilizacija, svedok zastrašujućih sukoba mnogih carstava za prevlast nad Evropom, ali pre svega, Dunav spaja više od 80 miliona ljudi, koji žive u devet zemalja, govore desetak i više jezika, pripadaju različitim religijama, neguju svoje istorijsko pamćenje, svoju umetnost, običaje, mitove i legende.

Kao što se i sam bori za svoj put kroz srce Evrope, tako je, izgleda, i narodima na njegovim obalama sudbina odmerila visoku cenu za opstanak na njegovim obalama. Možda je razlog i to što se ljudi sa obala Dunava odnose prema njemu sa ljubavlju. To osećanje rado dele sa drugima, iskazajući gostoprimstvo kakvo ćete retko sresti, upućeno svakome ko shvati ovu emotivnu vezu.
Od davnina ljudi su maštali da povežu Dunav sa Rajnom. Kada se 25. septembra 1992. taj san i ostvario, velika evropska porodica mogla je početi da se stvara. Da bi ona dugo i srećno živela, kao u ostvarenoj bajci, svi evropski narodi ulažu napor da se ta mlada veza učvrsti, razvije i da postane osnova za stvaranje trajne harmonije i blagostanja. Dakle, jednom rečju turistički potencijal reke Dunav je ogroman.
 

Pročitano 3216 puta
Ocena:
 
Oceni:
Pošalji prijatelju
Komentariši X

Pošalji prijatelju X

Galerija

Dunav
Dunav
Dunav
Dunav

Slični članci

Begej

Poreklo imena Ime BEGEJ javlja se već pri kraju XII veka kod Anonimusa (bezimenog istoričara kralja Bele III), koji, pišući o osvajanju države bugarsko-slovenskog vladara Glada od strane Mađara, pominje i ovo ime. Istoričari Ortmai (Teodor Orthmayr) i Sentklarai (Jene Szentklaray) tvrde da se pod imenom "Begej" (Beguey) krije naselje...
Begej

Tisa

Reka Tisa predstavlja najveću pritoku Dunava, sa ukupnom dužinom od oko 977 kilometara . Nastaje u Ukrajini, kod mesta Rahov, u zapadnim Karpatima, spajanjem Crne Tise i Bele Tise koje izviru na 960 metara, odnosno 1.700 metara nadmorske visine. Reka Tisa protiče kroz Ukrajinu, Slovačku, Rumuniju, Mađarsku i Srbiju. Deo toka kroz Ukrajinu ima karakteristike brze...
Tisa

Uvac

Uvac je snažna Novovaroška reka dubokog korita i prelepih kanjona. On predstavlja južnu granicu Zlatibora. Na njemu su izgrađene HE Kokin brod (20 MW) i HE Uvac (31 MW). Izvire jugoistočno od Jadovika, a na Zlatibor dolazi kod sela Ojkovice, gde prima pritoku Tisovicu. Odatle teče pored sela Negbine, Burađe, Sjeništa, Dobroselice i Jablanice, primajući...
Uvac

Velika Morava

Morava ili Velika Morava je reka u Srbiji. Nastaje spajanjem Zapadne i Južne Morave kod grada Stalaća. Uliva se u Dunav na prostoru između Smedereva i Kostolca. Morava je, zajedno sa Zapadnom Moravom, najveća srpska reka. Dužina Velike Morave je 185 km, sa Zapadnom Moravom (duža pritoka) je 487 km. Dužina Velika Morava nastaje spajanjem Južne Morave i Zapadne...
Velika Morava

Vlasinsko jezero

Vlasinsko jezero se nalazi u jugoistočnoj Srbiji na teritoriji opštine Surdulica, udaljeno 30km od doline Južne Morave ka zapadu i od jugoslovensko-bugarske granice ka jugu. Nalazeći se na 1213 m nadmorske visine i prostirući se na površini od 16 km2 najveće je i najviše veštačko jezero u Srbiji. Na mestu gde se u prošlosti...
Vlasinsko jezero

Jezero Perućac

Jedno od najlepših prirodnih destinacija u Srbiji, (to dobro znaju oni koji žive na zapadu zemlje), jeste jezero Perućac, udaljeno od Bajine Bašte samo13 kilometara. Kroz kanjon Drine, jezero, koje je dugačko 54 kilometra, doseže do Višegrada. Ono je u stvari nastalo izgradnjom hidroelektrane, čija je visina 90 metara, a dužina 461 metar. Nad...
Jezero Perućac

Lim

Lim je međunаrodnа rekа kojа u dužini od 220 km protiče kroz Crnu Goru, Srbiju i Republiku Srpsku, Bosnu i Hercegovinu i ulivа se u Drinu. Izvire iz Plаvskog jezerа u Crnoj Gori, i ulivа se u Drinu između Gorаždа i Višegrаdа. Nа njoj su podignute dve hidroelektrаne Potpeć (54 MW) i...
Lim

Timok

Timok (lat. Timacus) je reka u Istočnoj Srbiji. Zapravo Timok je skup reka sa istim imenom i pridevom ispred (Crni Timok, Beli Timok, Svrljiški Timok, Trgoviški Timok). Od izvora Timoka (Svljiškog Timoka) do ušća (Velikog Timoka) u Dunav ima 203 km. Reka teče kroz Srbiju, a poslednjih 15 km predstavlja granicu Srbije i Bugarske. Ušće...
Timok
Promocije
Prijava
Društvene mreže
Prijatelji sajta
Anketa

Koja reka je po vama najlepša?

Tisa
Ibar
Lim
Begej
Zapadna Morava
Rzav
Tamiš
Lepenica
Ukupno glasova: 16
Smeštaj

Dvokrevetne sobe

Opština: Prijepolje
Cena: 5 Euro za 1 dan

Trokrevetne sobe

Opština: Prijepolje
Cena: 5 Euro za 1 dan

Jednokrevetne sobe

Opština: Prijepolje
Cena: 5 Euro za 1 dan
Kursna lista